György Ligeti Academy

In 2006 overleed György Ligeti, een van 's werelds belangrijkste componisten uit de tweede helft van de twintigste eeuw. Vijftien jaar ervoor ontmoetten de musici van het Asko Ensemble Ligeti voor het eerst tijdens een concert in Helsinki. Met hem werkten zij intensief aan drie van zijn werken. De band werd nog intensiever door Ligeti's hernieuwde kennismaking met Reinbert de Leeuw en het Schönberg Ensemble. Met De Leeuw als dirigent van de ensembles vond Ligeti de ideale uitvoerders van zijn niet-symfonische muziek. Op zijn uitnodiging volgden vele optredens door heel Europa. In 2000 nam de platenmaatschappij Teldec een door Sony gestart project over, waarin Ligeti's volledig oeuvre onder zijn supervisie werd opgenomen.

Ligeti was kritisch waar het de uitvoering van zijn muziek betrof. Door de jarenlange samenwerking wisten de musici van de ensembles echter precies wat de componist van hen verlangde. Ligeti, De Leeuw en de musici van Asko| Schönberg konden met elkaar lezen en schrijven. Na Ligeti's dood voelden de musici een sterke behoefte om de kennis die zij hebben over de ideale uitvoering van zijn muziek op anderen over te dragen. Zo ontstond het idee om de Ligeti Academie te beginnen.

Niet alleen met Ligeti bestonden namelijk zulke intensieve banden. Met alle componisten van wie de muziek regelmatig op de lessenaars terugkeert, ontstond een hechte relatie. Zo bestaat er bij de musici van de ensembles grote liefde voor en ervaring met de uitvoering van muziek van Elliott Carter (1908), Galina Oestvolskaja (1919-2006), György Kurtág (1926), Karlheinz Stockhausen (1928), Sofia Goebaidoelina (1934) en vele anderen. Hoe je hun stukken moet spelen, wat een componist bedoelt met een bepaalde notatie, wat hij of zij in zijn hoofd had toen hij een bepaalde passage noteerde, dat weten Reinbert de Leeuw en de zijnen als geen ander. Kennis­overdracht is de eerste pijler onder de Ligeti Academy.

Het gaat uiteraard niet alleen om oude of reeds overleden componisten. Heel regelmatig zijn componisten de gast van de ensembles. Ook hun ideeën met betrekking tot de ideale uitvoeringspraktijk van hun partituren worden tijdens repetities gedeeld met de musici. Op hun beurt dragen de musici bij aan de kennis van componisten over de spelmogelijkheden en instrumentale vaardigheden op hun instrument. Een tweede belangrijk onderdeel van de Ligeti Academie zullen daarom de workshops vormen met componisten, dirigenten en solisten.

De opgedane kennis en ervaring moet worden omgezet in het spelen van het repertoire, waarin de ensembles hun sporen hebben verdiend. Jong talent krijgt de kans zelf een eigen programma samen te stellen, met repertoirestukken en nieuw werk, gebruikmakend van de faciliteiten van de ensembles. Dit wordt de derde pilaar onder de Ligeti Academie. Het gaat dan dus niet enkel over kennisoverdacht en het opdoen van ervaring, maar om het omzetten ervan in een eigen productie. De slotpresentatie is uiteraard nodig om de kennis en ervaring van academiestudenten aan het eind van een jaar te kunnen toetsen.
Voor meer informatie over concerten en deelname, Lees verder

foto: studenten 2009